Pagsusuri sa Nobelang Thai “Tigang na Lupa”
I. Pamagat: Tigang na Lupa
II. May-akda: hindi kilala) salin ni Jun Cruz Reyes
III. Bansa: Thailand
IV. Buod

Tigang na Lupa
Nobelang Thai
Salin ni Jun Cruz Reyes

Isang araw, nakakita si Jinda ng isang kumpol ng tao na nagrarali roon sa tapat ng pintuan ng unibersidad ng Thammasart. Mula sa malayo ay nakita niya ang isang kordon ng antriot police. Kinabahan si Jinda sa kanyang mga nakikta kung kaya’t lumapit si Ned. Itinuro ni Ned kay Jinda ang isang batang nagrarali. Dahil nga sa maganda ang monolog ng bata ay pabirong pinayuhan ni Ned si Jinda na balang araw ay magiging dakilang mananalumpati din siya. Subalit naputol ang pagbibiro sanhi ng isang kaguluhan. May isang lalaking bumato sa bata at tinamaan ito sa noo kung kaya’t tumulo ang dugo. Nagtangkang tumakbo ang bata ngunit may nakahablot sa kanyang kwelyo at doon ay pinaggugulpi ang bata. Gusto man ng mga tao roon na tulungan ang bata pero natatakot sila. Nang Makita lahat nito ni Jinda, nakaramdam siya ng sindak at naisip niyang mahalaga ang rali na iyon para sa mas mababang upa sa lupa at para sa kalayaan.
Sa di kalayuan, itinakbo ng mga nagmamalasakit ang isang batang babaeng sugatan. Pinilit ni Jinda na lumakad ng dahan-dahan nang may isang lalaking tumulak sa kanyang likuran. Tumulo ang dugo sa pisngi ni Jinda sanhi ng isang kahoy na may pako sa dulo na hawak ng lalaki. Tumakbo si Jinda nang mabilis hanggang narrating niya ang isang puno ng sampalok na madalas nilang pagtaguan ni Ned. Sa punong iyon, nakakita siya ng isang bangkay. Hindi tumingin si Jinda. Siya ay nakipagsiksikan sa napakaraming tao.
Sa may pintuan ng Unibersidad ay may sinindihang isang malaking siga. Isang kumpol ng tao ang lumapit sa apoy at hila-hila ang isang katawan. Dahil sa nakita ito ni Jinda, tumakbo siya nang mabilis hanggang sa siya’y mapadpad sa isang lugar na malayo sa kaguluhan. Paghinto niya, pinahid niya ang kanyang pisngi na puno ng dugo at di sinasadyang natisod niya ang isang basket ng lutos. Tumilapon ito dahilan kung bakit pinagmumura siya ng matandang babae. Tumakbo uli si Jinda hanggang sa isang makipot na iskinita at naisip niyang mas ligtas siya roon. Subalit, nakita niya ang isang lalaki na naninira sa poster ni Mao Tse Tung at Che Guevarra. Nagpatuloy si Jinda hanggang marating niya ang headquarters. Pumasok siya rito at nadatnan niya ang isang kumpol ng tao na nakikinig sa radyo. Sa radyo nalaman nila na kontolado na ang sitwasyon at natalo na ang mga komunista dahil sa pagliligtas ng mga armi. Nang marinig ito ni Jinda ay lumapit siya at pinatay ang radyo.

V. Pagpapakahulugan sa Pamagat
Ang pamagat ay tumutukoy sa mga lupang hindi pa nagagalaw ng mga tao.
VI. Pagpapahalaga sa Nilalaman
Ang Tigang na Lupa ay umiikot sa buhay ni Jinda at sa mga taong nagrarali para sa mas mababang upa sa lupa at para sa kalayaan. Dahil sa pagrarali ng isang bata, nagkaroon ng kaguluhan na naging dahilan kung bakit maraming nasugatan. At sa huli, nabatid ni Jinda sa radyo na iniligtas ng armi ang Thailand sa koku ng mga Kumonista.
VII. Pagsusuri sa:
A. Tauhan
1. Jinda- nakasaksi sa matinding kaguluhan.
2. Ned- kaibigan ni Jinda.

B. Simula
Nakakita si Jinda ng napakaraming taong nagarali sa tapat ng pintuan sa Unibersidad ng Thammasart. Mula sa malayo ay nakakita siya ng isang kumpol ng police na nagbabantay.

C. Tunggalian
Itinuro ni Ned kay Jinda ang isang batang may malakas na boses na nagrarali. Pabirong pinayuhan ni Ned si Jinda na baling araw ay magiging dakilang mananalumpati rin siya. Subalit naputol ang pagbibiro ni Ned sanhi ng kaguluhan. Walang anu-ano’y may bumato sa bata at tinamaan ito sa noo. Tumulo ang dugo sa kanyang pisngi. Nagtangkang tumakbo ang bata subalit may isang lalaking nakahablot sa kanyang kwelyo. Pinaggugulpi ang bata ng lalaki. Kawawa ito at walang kalaban-laban. Pinilit ni Jinda na lumakad ng dahan-dahan nang may isang lalaking tumulak sa kanyang likuran. Tumulo ang dugo sa pisngi ni Jinda sanhi ng isang kahoy na may pako sa dulo na hawak ng lalaki. Tumakbo si Jinda nang mabilis hanggang narating niya ang isang puno ng sampalok na madalas nilang pagtaguan ni Ned. Sa punong iyon, nakakita siya ng isang bangkay.

D. Kasukdulan
Tumakbo uli si Jinda hanggang sa isang makipot na iskinita at naisip niyang mas ligtas siya roon. Subalit, nakita niya ang isang lalaki na naninira sa poster ni Mao Tse Tung at Che Guevarra. Nagpatuloy si Jinda hanggang marating niya ang headquarters. Pumasok siya rito at nadatnan niya ang isang kumpol ng tao na nakikinig sa radyo.

E. Wakas
Sa radyo nalaman nila na kontrolado na ang sitwasyon at natalo na ang mga komunista dahil sa pagliligtas ng mga armi. Nang marinig ito ni Jinda ay lumapit siya at pinatay ang radyo.

VIII. Bisa ng Panitikan
Ang akda ay masasabing may bisa sa damdamin dahil sa:

1. sinapit ng batang walang kalaban-laban na pinaggugulpi ng isang lalaki.
2. hindi nakamit ni Jinda ang kanilang pinaglalaban

IX. Kaugnayan sa Kasalukuyan

I. Bisa ng Panitikan
Habang binabasa ng tagasuri ang akda, nakaramdam siya ng pagkalungkot, inis at galit dahil sa:

1. sinapit ng batang walang kalaban-laban na pinaggugulpi ng isang lalaki.
2. hindi nakamit nila Jinda ang kanilang pinaglalaban.

1. maraming nasaktan sa kaguluhan.

At dahil diyan, masasabing ang akda ay may bisa sa damdamin dahil nakagigising ng emosyon ang akda.


II. Mga Tayutay na Ginamit
1. Binulaklakan ng mga patak ng matingkad na pula.
- Pagmamalabis
2. Umaapaw na sa katawan ang ambulansiya.
- Pagmamalabis
3. Ang dila ng apoy ay humihingal hanggang langit.
- Personipikasyon/Pagsasatao
4. Diyos ko, sinusunog nila kami
- Panawagan
5. Ang ningas ay nagsasayaw paitaas
- Personipikasyon/Pagsasatao
6. Ang dila ng apoy ay humihingal sa langit
- Personipikasyon/Pagsasatao
7. May malaengkantong katahimikan
- Pagtutulad
III. Kaugnayan sa Totoong Buhay
Ang nobelang ito’y maaring maiugnay sa naganap na People Power II na kung saan nagsama-sama ang napakaraming tao na nagrali upang patalsikin sa pwesto ang dating Pangulo na si Joseph E. Estrada o mas kilala na “ERAP”.
Maaari ding maiugnay ang nobelang ito sa ginawa ng mga Sumilao Farmers na nagrali sa harap ng Malacañang upang bawiin ang kanilang mga lupain na inangkin ng gobyerno.